|

De voormalige Gereformeerde
Pniëlkerk werd op 17 december 1957 in gebruik genomen.
Orgelbouwer L. Verschueren uit Heythuysen plaatste een nieuw
drie-klaviers mechanisch orgel in dit kerkgebouw. Hierbij werd echter gebruik gemaakt van een
aantal stemmen of gedeeltes hiervan en enkele windladen uit het
oorspronkelijke Van Dam-orgel uit de Landstraat- of Zuiderkerk. (Zie
beschrijving Landstraatkerk.) Opmerkelijk bij dit orgel was de grote afstand
van 4 à 5 meter tussen de kas van het hoofdorgel en die van het rugwerk. Het orgel
werd gelijktijdig met het kerkgebouw op 17 december 1957 in gebruik genomen.
Adviseur tijdens de bouw was dhr. Koos Bons, organist van de Immanuëlkerk te
Maassluis. Enige tijd later kwam men
tot de ontdekking, tijdens het oefenen voor een uitvoering van de Mattheüs
Passion, waarbij Koos Bons de orgelpartij zou spelen, dat het orgel een halve
toon lager gestemd stond. Halsoverkop is toen voor deze uitvoering het
rugwerk op de juiste toonhoogte van a' 440 Hz gebracht en korte tijd later het
hoofdwerk, bovenwerk en pedaal.

De dispositie
luidde:
| |
Hoofdwerk |
|
|
Rugwerk |
|
|
Bovenwerk
(in zwelkast) |
| a |
Prestant |
8' |
a |
Holpijp |
8' |
a |
Holfluit |
8' |
|
| b |
Fluit |
8' |
|
Prestant |
4' |
d |
Gamba |
8' af c |
| c |
Octaaf |
4' |
|
Blokfluit |
4' |
|
Tolkaan |
4' |
|
|
Roerfluit |
4' |
|
Zwegel |
2' |
c |
Principaal |
2' |
|
| c |
Kwint |
2 2/3' |
|
Kwint |
1 1/3' |
|
Cimbel |
3 st. |
|
Superoctaaf |
2' |
|
Scherp |
4 st. |
|
Sesquialter |
2 st. |
| b |
Mixtuur |
4-6 st. |
|
Kromhoorn |
8' |
|
Schalmei |
8' |
|
|
Cornet |
3 st. disc |
|
Tremulant |
|
|
Tremulant |
|
|
|
Trompet |
8' |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Pedaal |
|
|
Koppels |
|
|
|
|
|
| e |
Subbas |
16' |
|
Hoofdwerk
- Bovenwerk |
|
|
|
|
Principaal |
8' |
|
Hoofdwerk
- Rugwerk |
|
|
|
|
Kwintbas |
5 1/3' |
|
Pedaal
- Hoofdwerk |
|
|
|
|
Bazuin |
16' |
|
Pedaal
- Rugwerk |
|
|
|
|
Zink |
4' |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Gebruikt pijpwerk uit
het voormalige Van Dam-orgel was als volgt:
a grotendeels uit 1824; b
deels uit 1824; c
geheel uit 1824 (Principaal is oude Octaaf uit het hoofdwerk); d
waarschijnlijk de Viola
di Gamba uit 1824; e
waarschijnlijk de
Bourdon uit 1889.
In verband met de sloop van het kerkgebouw werd op 28 juni 1998 de laatste eredienst gehouden.
Het orgel werd de daaropvolgende dagen afgebroken door Orgelmakerij Steendam te Roodeschool.
Huidige situatie van het orgel
- Het oorspronkelijke Van Dam-pijpwerk, inclusief één windlade, is door voornoemde firma bewaard met de bedoeling het oorspronkelijke Van Dam-orgel te reconstrueren.
- De Kromhoorn uit het Rugwerk werd geplaatst in de Rehobothkerk in Krimpen aan den IJssel.
- De rest van het instrument werd verkocht aan Jan Elsenaar, eigenaar van Protea Orrelbou in Zuid-Afrika, die er vervolgens een tweeklaviers-orgel van vervaardigde voor de Ned. Ger. Kerk in Hoopstad (Zuid-Afrika). Het orgel werd in deze kerk geplaatst achter een nieuw front in klassieke stijl, waarbij het in Vlaardingen aanwezige Rugwerk kwam te vervallen. Het nieuwe front en het nieuwe snijwerk werden door Jan Elsenaar zelf ontworpen en vervaardigd. Het ontbrekende pijpwerk werd door hem aangevuld met bijpassend materiaal. De oorspronkelijke drieklaviers-speeltafel werd in zijn geheel herplaatst, waarbij van één manuaal een koppelklavier werd gemaakt. Het pijpwerk werd door de Nederlanse orgelbouwer Jan Roeleveld opnieuw geïntoneerd. Na een bouwtijd van ongeveer zeven maanden werd het instrument in gebruik genomen.

Huidige situatie in Hoopstad
De huidige dispositie:
| Hoofdwerk |
|
Bovenwerk |
|
Pedaal |
| Prestant |
8' |
Holfluit |
8' |
|
Subbas |
16' |
|
| Fluit |
8' |
Gamba |
8' af c |
|
Principaal |
8' |
| Octaaf |
4' |
Tolkaan |
4' |
|
Kwintbas |
5 1/3' |
|
| Roerfluit |
4' |
Zwegel |
2' |
|
Bazuin |
16' |
|
| Kwint |
2 2/3' |
Cimbel |
3 st. |
|
Zink |
4' |
| Superoctaaf |
2' |
Sesquialter |
2 st. |
|
|
|
| Mixtuur |
4-6 st. |
Schalmei |
8' |
|
Koppels |
|
|
| Cornet |
3 st. disc |
|
|
|
Koppelklavier |
|
| Trompet |
8' |
|
|
|
Pedaal - Hoofdwerk |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bronnen:
- Foto van het front: uit privé-verzameling
K. van Eersel
- Gegevens ontvangen
van: J. van Leeuwen
- Informatie:
Orgelmakerij Steendam
- Informatie: Jan Elsenaar, Protea Orrelbou in Zuid-Afrika
- Onderzoek en
speurwerk door: J. Jongepier en K. van Eersel

|